Y Mynyddoedd Du

Mae ardal gogledd dwyreiniol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn cael ei ddominyddu gan y Mynyddoedd Du, sef grŵp o fryniau o hen dywodfaen coch. Yr uchaf ohonynt yw Waun Fach. Maent wedi eu gorchuddio â mantell o laswellt a grug ac mae afonydd yn plethu drwyddynt.

Saif y Mynyddoedd Du i’r dwyrain o’r bwa a wnaed gan Y Gelli Gandryll, Talgarth, Llan-gors, Crucywel a’r Fenni ac maent yn ffurfio ffin naturiol â Henffordd, Lloegr.

Ar wahân i Waun Fach (811m), mae gan y gadwyn nifer o gopaon sy’n adnabyddus iawn i gerddwyr, yn cynnwys Mynydd Du (703m), Penybegwn (677m), Pen y Fâl (596m) ac Ysgyryd Fawr (486m).

Yn y gorffennol, cloddiwyd yr ardal am dywodfaen a ddefnyddiwyd fel deunydd adeiladu yn y siroedd amgylchynol.

Yn ddiwylliannol, mae’n ardal fywiog, sy’n enwog am ei threfi marchnad prysur, orielau, bwydydd a gwyliau.

Pum peth i’w gwneud yn y Mynyddoedd Du

  1. Cerdded
    Mae’r ardal yn boblogaidd iawn am deithiau cerdded byr a theithiau hir. Mae Llwybr Cenedlaethol Clawdd Offa yn rhedeg ar hyd y ffin rhwng Cymru a Lloegr, tra bod Llwybr y Bannau a Llwybr y Gororau hefyd yn croesi drwy’r Mynyddoedd Du.

  2. Beicio Mynydd
    O Dalgarth, ceir mynediad i lwybrau sy’n ddigon garw i apelio at feicwyr medrus.

  3. Marchogaeth
    Marchogaeth

  4. Hedfan
    Gall barcutwyr, gleidwyr, a pharagleidwyr sy’n chwilio am gyffro esgyn fry ar y gwyntoedd sy’n cael eu gorfodi i fyny a thros y darren ogleddol.

  5. Treftadaeth
    Ewch i ymweld ag Abaty Llanddewi Nant Hodni, trefi marchnad llawn cymeriad Y Gelli Gandryll a Thalgarth ac eglwysi hynafol niferus y rhanbarth.