5.Llwybr Glowyr Henllys Vale a’r Mynydd Du


Man Dechrau/GorffenYstradgynlais
Pellter: 1.61 km / 1.0 miles
Difficulty:Hawdd


Mae'r llwybr sain hwn yn eich tywys ar hyd llwybr, sydd bron yn wastad, o Bont Bryn-henllys i hen lofa Henllys Vale gyda'i simnai drawiadol a’i hodynnau calch. Mae arwyneb llyfn a di-dor ar y rhan fwyaf o’r llwybr. Gellir osgoi llethrau naturiol byr, gweddol serth o boptu stop 4 drwy ddilyn y llwybr ar hyd yr afon. .

Stop 1 Cyf Grid OS: SN 756 126

Map Explorer neu Fap Landranger 160

1. Pwll Glo Brynhenllys Isaf

Mae Glofa Henllys Vale ychydig oddi ar yr A4068 yn Ystradowen, rhwng Ystradgynlais a Brynaman. I gyrraedd dechrau’r daith trowch oddi ar y ffordd wrth yr arhosfan fysiau ar gornel y brif ffordd (A4068) yn Ystradowen. Dilynwch y ffordd hon heibio'r parc ac i lawr y bryn at y bont gerrig (Pont Brynhenllys). Croeswch y bont a gwrando ar drac 1 wrth y creigiau mawr ger y giât mochyn.

2. Twll yn y wal

Gyda'r afon ar eich ochr chwith, ewch drwy'r giât mochyn ac ar hyd y llwybr i fyny'r afon. Mewn dwy funud fe welwch wal gerrig ar eich llaw dde. Gwrandewch ar drac 2 pan fyddwch yn gweld twll bwaog yn y wal hon.

3. Llifogydd llachar ac afonydd gwylltion

Dilynwch y llwybr ac yn fuan bydd yr afon yn troi am y chwith. Gwrandewch ar drac 3 pan fyddwch yn cyrraedd carreg fawr sy’n hongian dros y dramffordd uwchben ac i'r dde.

4. Gadewch y prif lwybr ac ewch i fyny'r llwybr glaswelltog ar y dde. Gwrandewch ar drac 4 pan fydd y gored, yn yr afon islaw, yn uniongyrchol i'r chwith.

5. Glo brig ac Wyau Drwg

Dilynwch y llwybr, dros ael y bryn ac yn ôl i lawr i ailymuno â'r prif lwybr. Gwrandewch ar drac 5 tua 20 metr cyn i'r ardal laswelltog ar y dde droi’n goetir.

6. Creigiau anferth o Oes yr Iâ a Cherrig Pydredig

Dilynwch y llwybr ac wrth i chi basio gored arall ceisiwch ddyfalu pa mor uchel y byddai wedi bod yn y gorffennol. Gwrandewch ar drac 6 wrth yr ail bont y dewch ati.

7. Baeddod a Thramiau Gwylltion

Gwrandewch ar drac 7 ar ôl croesi'r bont i ochr arall yr afon.

8. Haenau Daearegol

Dilynwch y llwybr ar hyd yr afon (ac nid y llwybr drwy'r giât ar y chwith), ewch drwy’r giât a gwrando ar drac 8 wrth wyneb y graig 20 metr o'ch blaen.

9. Glofa Henllys Vale

Dilynwch y llwybr o'ch blaen, gan gadw'r ffens ar eich llaw chwith a gwrandewch ar drac 9 pan allwch weld y simnai o'i gwaelod i'w brig.

10. Odynnau Calch

Ewch i gyfeiriad y strwythur carreg a adeiladwyd yn y llechwedd a gwrando ar drac 10 ger y panel dehongli.

Dychwelwch i Lofa Brynhenllys Isaf.

Dychwelwch i'r maes parcio ar hyd yr un llwybr ag y daethoch.


Henllys Vale

Llwybr sain i dynnu’ch sylw at dreftadaeth ddiwydiannol bwysig a daeareg wych ardal Henllys Vale yng ngorllewin Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Bydd y llwybr sain hwn yn eich tywys yn ôl mewn amser i’r cyfnod pan oedd yr ardal yn fwrlwm o weithgarwch diwydiannol. Dysgwch am y dyddiau pan fu glowyr yn chwysu dan ddaear yn y pyllau glo a phan âi merched â chewyll i fyny i'r Mynydd Du er mwyn cario tywod silica.

Lawrlwythwch y llwybrau sain isod:

01 Pwll Glo Brynhenllys Isaf                           Gwrando  l Lawrlwytho

02 Twll yn y wal                                              Gwrando  l Lawrlwytho

03 Llifogydd llachar ac afonydd gwylltion                 Gwrando  l Lawrlwytho

04 Pwll Glo Brynhenllys Uchaf                          Gwrando  l Lawrlwytho

05 Glo brig ac wyau drwg                  Gwrando  l Lawrlwytho

06 Creigiau anferth o Oes yr Iâ a cherrig pydredig       Gwrando  l Lawrlwytho

07 Baeddod a thramiau gwylltion               Gwrando  l Lawrlwytho

08 Haenau daearegol                                             Gwrando  l Lawrlwytho

09 Pwll Glo Henllys Vale                                    Gwrando  l Lawrlwytho

10 Odynnau Calch                                                           Gwrando  l Lawrlwytho

  

Map a Chyfarwyddiadau                               Lawrlwytho

  

Rydym yn gwerthfawrogi eich adborth! Gadewch i ni wybod eich barn am y llwybrau sain hyn drwy ddefnyddio'r ffurflen adborth ar-lein. Diolch!